Ensk heiti

Íslensk heiti

Ablation

Leysing

Absolute extremes

Aftök

Absolute zero

Alkul (0 Kelvingráður = 273,15 Celsíusgráður)

Absorption

Geislanám, ísog

Accumulation

Söfnun, ákoma

Adiabatic temperature changes

Innrænar hitabreytingar (án varmabreytingar)

Advection

Aðstreymi

Advection fog

Aðstreymisþoka

Aerodynamic

Loftstreymis-, vindorku-

Aerology

Háloftaveðurfræði

Aerosol

Ar, sveimur af þurrum eða votum smáögnum í andrúmslofti; úði úr þrýstidós

Agrometeorology

Búveðurfræði

Air mass

Loftmassi, lofthaf, loft

Air pollution

Loftmengun

Albedo

Endurskin (í hundraðshlutum), endurvarp sólgeislunar

Altocumulus

Netjuský

Altostratus

Gráblika

Anabatic wind

Hitagola upp eftir fjallshlíð, dalræna

Anchor frazil

Grunnstingull

Anemograph

Vindriti

Anemometer

Vindmælir

Aneroid barometer

Fjaðurloftvog, málmloftvog

Anomaly

Frávik, vik

Antartic

Suðurskauts-

Anticyclone

Hæð, háþrýstisvæði

Anticyclonic

Hæðar-, háþrýsti-; réttsælis

Aphelion

Sólfirð

Apogee

Jarðfirð

Arctic

Norðurskauts-, heimskauts-; ískaldur

Arctic air

Heimskautaloft

Arctic sea smoke

Frostreykur

Atmosphere

Gufuhvolf; andrúmsloft; loftþyngd (sem eining)

Atmospheric pressure

Loftþrýstingur

Aurora australis

Suðurljós

Aurora borealis

Norðurljós

Automatic weather station

Sjálfvirk veðurstöð

Avalanche

Skriða, oftast í merkingunni snjóflóð. Sjá snow a.

Avalanche wind

Hlaupstormur

Ball lightning

Urðarmáni

Baroclinic atmosphere

riðið gufuhvolf, skerflötótt gufuhvolf

Barograph

Þrýstiriti

Barometer

Loftvog, loftþyngdarmælir

Barometric

Loftvogar-, loftþrýstings-

Barotropic atmosphere

óriðið gufuhvolf, samflötótt gufuhvolf

Beaufort scale

Vindstigi Beauforts

Bergy bit

Borgarísbrot, beljaki (oftast jökulís)

Bioclimatic

Varðandi samband loftslags og lífvera

Blizzard

Hríðarbylur

Blocking

Fyrirstaða; fyrirstöðu-

Blowing snow

Skafbylur, háarenningur

Bora

Bóra, kaldur og byljóttur fallvindur við austanvert Adríahaf og víðar

Boreal

Norðlægur, norður-

Boundary layer

Viðnámshvolf, viðnámslag

Brash ice

Ískurl

Breeze

Fremur hægur vindur; veðurhæð á bilinu 2–6 vindstig; light b. kul (2 vindstig); gentle b. gola (3 vst.); moderate b. stinningsgola (4 vst.); fresh b. kaldi (5 vst.); strong b. stinningskaldi (6 vst.)

Calm

Logn

Calving

Jökulkast

Candela

Kerti (ljósstyrkseining)

Celsius temperature scale

Hitakvarði Celsíusar

Centrifugal force

Miðflóttakraftur

Centripetal acceleration

Miðsóknarhröðun

Chinook

Hnúkaþeyr (í austurhlíðum Klettafjalla)

Circulation

Hringrás, vindafar, streymi

Circumpolar

Sem liggur umhverfis heimskaut

Cirrocumulus

Maríutása

Cirrostratus

Blika

Cirrus

Klósigar

Cirque glacier

Skálarjökull

Clear-air turbulence

Heiðkvika

Climate

Loftslag, veðurfar

Climatic

Loftslags-

Climatology

Loftslagsfræði, veðurfarsfræði

Close pack ice

Þétt ísrek

Cloud

Ský

Cloud cover

Skýjahula

Coalescence

Samruni dropa

Col

Lægðamót, söðulsvæði

Cold front

Kuldaskil

Compact pack ice

Hafþök

Condensation

Þétting

Conduction

Leiðing

Conductivity

Leiðni

Consolidated pack ice

Samfrosta hafþök

Continental air

Landrænt loft

Continental climate

Meginlandsloftslag

Contour chart

Hæðarlínukort

Contrails

Slóðar, flugslóðar

Convection

Hitauppstreymi, lóðrétt blöndun lofts

Convective cloud

Uppstreymisský

Coriolis force

Svigkraftur jarðar, Coríóliskraftur

Cornice

Hengja

Corona

Litbaugur (um sól eða tungl); kóróna sólar

Cosmic

Alheims; geim-

Crepuscular rays

Sólstafir

Crevasse

Jökulsprunga

Cumulonimbus

Skúraský

Cumulus

Bólstraský

Cut-off low

Viðskila lægð, köld lægð sunnan venjulegra lægðabrauta

Cyclone

Lægð (með andsælis hringstreymi), sveipur

Cyclonic

Lægðar-; andsælis

Density

Þéttleiki

Depression

Lægð

Dew

Dögg, áfall

Dew-point

Daggarmark

Diamond dust

Ísnálamóða. Sjá ice fog

Diurnal

Daglegur, dægur-

Doldrums

Kyrrabelti (á mörkum staðvinda nálægt miðbaug)

Downdraught

Niðurstreymi, ofanvindur

Drifting snow

Skafrenningur, lágarenningur

Drizzle

Úði, súld

Drosometer

Daggarmælir

Drought

Ofþurrkar, þurrkar

Dry-adiabatic

Þurr-innrænn

Dry-bulb temperature

Þurrahiti (jafn lofthita). Sjá psychrometer

Dust devil

Sandstrókur

Duststorm

Moldrok, sandbylur

Dynamic meteorology

Veðurfræði með tilliti til eðlis og orska loftstrauma, vindeðlisfræði

Dynamic pressure

Vindþrýstingur, straumþrýstingur

Easterlies

Austanvindar, austanvindabelti

Eddy

Straumiða

Electromagnetic spectrum

Geislaróf

Emission

Útgeislun, útstreymi

Equator

Miðbaugur

Equatorial

Miðbaugs-; kyrrabeltis-

Equatorial air

Miðjarðarloft

Evaporation

Uppgufun

Evaporimeter

Uppgufunarmælir

Evapotranspiration

Gufun (útgufun og uppgufun), heildargufun

Evapotranspirometer

Gufunarmælir, heildargufunarmælir

Exosphere

Úthvolf

Eye of storm

Lognauga

Fahrenheit temperature scale

Hitakvarði Fahrenheits

Fallstreaks

Regnslæður, slæður

Fast ice

Fastís, landfastur ís; höfuðísar

Fata Morgana

Hillingar

Firn

Hjarn

Firn line

Hjarnmörk

Fog

Þoka

Forecast

Spá, horfur, veðurhorfur

Frazil ice

Stingull, svifís

Freezing drizzle

Frostúði

Freezing fog

Hrímþoka

Freezing level

Frostmarkshæð

Freezing rain

Frostrigning

Frictional force

Viðnámskraftur

Frictional layer

Viðnámshvolf, viðnámslag

Front

Skil, skilflötur

Frontal fog

Regnþoka (við skil)

Frost smoke

Frostreykur

Föhn (foehn)

Hnúkaþeyr, fönvindur, laufvindur

Föhn wall

Fjallagúlpur

Gale

Hvass vindur; veðurhæð á bilinu 7–10; moderate g. allhvasst (7 vst.); gale eða fresh g. hvassviðri (8 vst.); strong g. stormur (9 vst.); whole g. rok (10 vst.)

General circulation

Vindafar jarðar

Geostrophic wind

Þrýstivindur (útreiknaður eftir bili milli þrýstilína, en ekki viðnámi eða sveigju)

Glacier

Jökull

Glacier wind

Jöklagola, jöklakul

Glaze

Glerungur

Global radiation

Sólgeislun (á láréttan flöt), sólarylur (beinn og óbeinn)

Glory

Geislabaugur

Gradient wind

Svigvindur (útreiknaður eftir bili milli þrýstilína og sveigju þeirra, en ekki viðnámi jarðar)

Great circle

Stórbaugur

Greenhouse effect

Gróðurhúsaáhrif

Growler

Borgarísmoli, veltijaki (oftast jökulís)

Gust

Vindhviða, hviða

Gustiness

Misvindi

Hadley cell

Hadley hringrás

Hail

Íshagl, hagl, haglél

Halo

Rosabaugur

Halo phenomena

Veðrahjálmur (ýmiss konar rosabaugar og hjásólir)

Haze

Þurramistur, mistur

Head wind

Mótvindur, mótbyr

Heat

Varmi. Sjá temperature

Heat wave

Hitabylgja, ofhitar

Hectopascal

100 pasköl (þrýstieining). Sjá millibar

High

Hæð, háþrýstisvæði

High clouds

Háský

High-pressure

Háþrýsti-, hæðar-

Hill fog

Fjallaþoka

Hoarfrost

Héla, hrím (myndað beint úr vatnsgufu)

Humidity

Raki

Hummocked ice

Íshrannir, íshaugar, skrýfingar (um hafís)

Hurricane

Fellibylur (á N-Atlantshafi eða A-Kyrrahafi); fárviðri (12 vindstig / 33 m/s)

Hydrodynamics

Straumfræði

Hydrologic circle

Hringrás vatns

Hydrometeor

Veðurfyrirbæri tengt vatnsgufu

Hydrosphere

Vatnshvolf (höf og vötn jarðar)

Hydrostatic pressure

Þyngdarþrýstingur, stöðuþrýstingur

Hygrometer

Rakamælir

Hypsometer

Suðumarksmælir (notaður sem loftvog)

Ice accretion

Ísing

Ice age

Ísöld

Ice belt

Ísbelti

Iceberg

Borgarís, fjalljaki (jökulís)

Ice blink

Ísblik

Icebound

Ísgirtur

Ice cake

Jakabrot

Ice cap

Jökulhetta

Ice cover

Ísþekja

Ice edge

Ísjaðar, ísbrún, ísrönd

Ice fall

Falljökull

Ice field

Hafísbreiða; jökull

Ice floe

Ísjaki, jaki

Ice fog

Ísnálaþoka. Sjá diamond dust

Ice foot

Strandskör, fjörumóður

Icicle

Grýlukerti

Ice island

Íseyja

Ice pellets

Ískorn; hagl

Ice ram

Ísbarð

Ice rind

Íshem

Ice sheet

Ísbreiða; jökulbreiða

Ice shelf

Ísþilja, flotjökull

Ice strip

Ísspöng, ísröst

Icing

Ísing

Indian summer

Haustblíða, sumarveður á hausti

Infrared radiation

Innrauð geislun

Inland ice sheet

Meginjökull

Insolation

Sólgeislun, sólarylur

Intertropical convergence zone

Staðvindamót

Inversion

Hitahvarf

Ionosphere

Jónhvolf, rafhvolf

Isallobar

Þrýstibrigðalína

Isobar

Þrýstilína

Isotherm

Hitalína

Jet stream

Vindstrengur, strengur

Joule

Júl (orkueining)

Katabatic wind

Fallvindur, fjallræna

Kelvin temperature scale

Hitakvarði Kelvins

Land and sea breeeze

Sólfarsvindur

Land breeze

Landræna, landgola

Land-slide

Aurskriða

Laplacian

Hvelfandi (í stærðfræði)

Lapse rate

Hitafallandi (með hæð)

Latent heat

Dulvarmi

Lead

Sund (í hafís)

Lee depression

Hlélægð

Light air

Andvari (1 vindstig)

Lightning

Elding, leiftur

Lithometeor

Loftryk, ar

Lolly ice

Stingull (ísnálar í sjó)

Low clouds

Lágský

Low-pressure

Lægðar-, lágþrýsti-

Lumen

Lúmen (ljósflæðieining)

Lux

Lúx (lýsingareining)

Macroclimate

Loftslag einkennandi heil héruð, lönd eða höf

Magnetic pole

Segulskaut

Magnetic storm

Segulstormur

Magnetohydrodynamics

Segulstraumfræði

Magnetosphere

Segulhvolf

Maritime air

Hafrænt loft

Maritime climate

Úthafsloftslag

Maximum temperature

Hámarkshiti

Mercury barometer

Kvikasilfursloftvog

Mesoclimate

Loftslag einkennandi takmörkuð svæði innan héraða

Mesometeorology

Veðurfræði sem varðar smágerðari fyrirbæri en oftast koma fram á veðurkortum

Mesopause

Miðhvörf

Mesosphere

Miðhvolf

Meteor

Stjörnuhrap, vígahnöttur; veðurfyrirbæri

Meteorite

Loftsteinn

Meteorological Office

Veðurstofa

Meteorologist

Veðurfræðingur

Meteorology

Veðurfræði

Microclimate

Nærviðri

Micrometeorology

Nærviðrisfræði

Middle clouds

Miðský

Millibar

Millibar (þrýstieining = hectopascal)

Minimum temperature

Lágmarkshiti

Mist

Þokumóða; úði

Mistral

Kaldur og þurr norðanstrekkingur í Frakklandi, norðanbál

Moisture

Raki

Monsoon

Misseravindur; monsúntími

Moraine

Jökulalda, jökulgarður, jökulurð

Mountain wave

Fjallabylgja

Mountain wind

fjallræna

Moving averages

Keðjubundin meðaltöl, runumeðaltöl

Nacreous clouds

Gylliniský, glitský, ísaský

Newton

Njúton (mælieining)

Nilas

Nýmyndaður ís, hem

Nimbostratus

Regnþykkni

Nimbus

Úrkomuský

Noctilucent clouds

Silfurský

Nocturnal

Nátt-, nætur-

Numerical weather forecast

Tölvureiknuð veðurspá, tölvuspá

Nuntak

Jökulsker

Occluded front

Samskil

Occlusion

Samskil

Ocean weather station

Veðurskip

Okta

Áttungur (t.d. af himinhvolfi)

Open pack ice

Gisið ísrek

Open water

Auður sjór

Orographic

Fjalla-, orsakað af fjöllum

Pack ice

Ísrek, hafís

Pancake ice

Ísdiskar, íslummur

Parhelion

Hjásól, aukasól. Sjá halo Paskal (alþjóðleg þrýstieining = 0,01 millibar)

Perigee

Jarðnánd

Perihelion

Sólnánd

Permafrost

Freðjörð, sífreri

Phenological observations

Náttúrufarsathuganir

Physical meteorology

Veðurfræði með tilliti til eðlis og orsaka veðurfyrirbæra, veðureðlisfræði

Pluviograph

Úrkomuriti

Polar air

Norrænt loft, svaltemprað loft

Polar front

Meginskil

Polar ice

Stórís, norðanís

Pollution

Mengun

Polynya

Vök

Potential evapotranspiration

Gnóttargufun, möguleg heildargufun

Potential temperature

Þrýstistaðlaður hiti (miðaður við 1000 millibara þrýsting)

Precipitation

Úrkoma; úrkomumagn

Precipitation gauge

Úrkomumælir

Pressure

Þrýstingur

Pressure force

Þrýstikraftur

Pressure ridge

Hæðarhryggur, hryggur; íshrönn

Primitive equations

Grunnjöfnur

Psychrometer

Þurrkmælir (mælir þurrahita og votahita)

Radar

Ratar, ratsjá, (weather radar=veðursjá)

Radiation

Geislun

Radiation fog

Næturþoka, útgeislunarþoka

Radiatus

Þverdráttur (um ský)

Radiosonde

Veðurkanni

Rafted ice

Hrófaður ís, hrófís

Rain

Rigning

Rainbow

Regnbogi

Rainfall

Regnmagn; úrkomumagn

Rain gauge (gage)

Regnmælir, úrkomumælir

Rain season

Regntími

Rain shadow

Regnskuggi

Rainshower

Skúr

Rainstorm

Slagveður

Reflection

Endurgeislun, endurskin

Relative humidity

Loftraki (í 8 hundraðshlutum), rakastig

Return period

Lotutími, endurkomutími

Ridge

Hryggur, hæðarhryggur

Rime

Hrím (myndað af frostköldum smádropum)

Rotor cloud

Skýjagöndull, göndull

Rotten ice

Vorís, gropinn ís

Runoff

Afrennsli

Salinity

Selta

Sand storm

Sandbylur

Saturation

Mettun, gufumettun

Scattering

Dreifing, sundrun

Scud

Hrafnar (skýjategund)

Sea

Sjór, haf; sjólag; vindalda

Sea breeze

Hafræna, hafgola

Sea ice

Hafís, ís myndaður á sjó

Sensible heat

Hitavarmi, skynvarmi

Shimmer

Tíbrá

Shore lead

Strandlæna

Shower

Skúr; él

S1 units

Alþjóðlegt einingakerfi. Grunneiningar: metri, kílógramm, sekúnda, amper, kelvin, kerti

Sirocco (scirocco)

Heitur vindur frá Sahara eða eyðimörkum Arabíu, svækjuvindur

Sky radiation

Óbein sólgeislun

Slab avalanche

Flekahlaup (um snjóflóð)

Sleet

Slydda, kraparigning; ískorn (Bandaríkin)

Sludge

Ískrap

Slush

Ískrap, krap

Smog

Reykjarmóða, mengunarmóða

Snout

Jökulsporður

Snow

Snjór; snjókoma, kafald

Snow avalanche

Snjóflóð, snjóskriða

Snow cover

Snjóhula

Snow creep

Snjóskrið

Snow crust

Skari

Snow depth

Snjódýpt

Snow drift

Skafl; skafrenningur

Snow field

Fannbreiða

Snow flake

Snjóflygsa

Snow line

Snælína

Snow shower

Snjóél

Snow storm

Hríð, bylur

Soft hail

Snæhagl, snjóhagl

Soil humidity

Jarðvegsraki

Soil temperature

Jarðvegshiti

Solar spectrum

Geislaróf sólar

Solar wind

Sólvindur

Solstice

Sólhvörf, sólstöður

Specific heat

Eðlisvarmi

Squall line

Skúragarður

St Elmo´s fire

Hrævareldur

Stability

Stöðugleiki

Standard Temperature

Málhiti

State of ground

Jarðlag

State of sea

Sjólag

Steam fog

Frostreykur

Storm

Óveður, illviðri, -veður (thunderstorm þrumuveður); rok (10 vindstig); violent s. ofsaveður (11 vindstig)

Storm surge

Áhlaðandi

Stratiform cloud

Skýjabreiða

Stratocumulus

Flákaský

Stratopause

Heiðhvörf

Stratosphere

Heiðhvolf

Stratus

Þokuský

Sublimation

Ísgufun (uppgufun úr ís); hélun (ísmyndun beint úr vatnsgufu)

Sun pillar

Sólstafur

Sunspot

Sólblettur

Supercooled

Frostkaldur

Supercooling

Frostkæling

Supersaturation

Ofmettun, yfirmettun

Surf

Brim; brotsjór

Synoptic meteorology

Veðurfræði sem varðar greiningu á kortum, einkum til að spá veðri, veðurkortafræði

Swell

Undiralda

Tabular iceberg

Sléttaborg (tegund af borgarís)

Tail-wind

Byr, meðvindur

Temperature

Hiti. Sjá heat

Temperature gradient

Hitastigull

Thaw

Þíða, hláka

Thermal wind

Breyting þrýstivinds með hæð (vegna hitafars)

Thermocline

Hitahvarf, hitaskiptalag

Thermodynamics

Varmafræði

Thermograph

Hitariti

Thermometer

Hitamælir

Thermosphere

Hitahvolf

Thunder

Þruma, skrugga

Tide

Sjávarföll

Tornado

Skýstrokkur, skýstrókur; hvirfilbylur

Totalizer

Úrkomusafnmælir

Trade wind

Staðvindur

Trajectory

Ferill, vindferill

Transpiration

Útgufun

Tropical air

Suðrænt loft, hlýtemprað loft

Tropical cyclone

Fellibylur, hitabeltislægð

Tropical storm

hitabeltislægð (mestur vindhraði 17-33 m/s)

Tropopause

Veðrahvörf

Troposphere

Veðrahvolf

Trough

Lægðardrag, drag

Turbulence

Loftkvika, kvika, ókyrrð

Twister

Skýstrokkur

Typhoon

Fellibylur (á vestanverðu Kyrrahafi)

Ultra-violet radiation

Útfjólublá geislun

Updraught

Uppstreymi, neðanvindur

Upslope fog

Uppstreymisþoka

Valley glacier

Daljökull

Valley wind

Dalræna

Van Allen (radiation) belt

Van Allenbelti

Vapour pressure

Gufuþrýstingur

Vector

Vigur, vektor

Very open pack ice

Jakastangl

Viscosity

Seigja

Visibility

Skyggni

Visible spectrum

Litróf

Volcanic dust

Gjóskuryk

Vortex

Iðustreymi

Vorticity

Snúður, vigur (vektor) sem er tvöfaldur staðbundinn hornhraði lofts, lagar eða fasts hlutar (iða)

Vorticity equation

Iðujafna

Warm front

Hitaskil

Warm sector

Hitageiri (milli skila)

Water sky

Vatnshiminn. Sjá ice blink

Water spout

Skýstrokkur

Water vapour

Eimur, vatnsgufa

Wave depression

Bylgjulægð

Weathered

Veðraður, veðurbarinn

Weathered ice

Veðraður ís, volkís

Weather forecast

Veðurhorfur, veðurspá

Weatherglass

Loftvog (í sjómannamáli)

Weathering

Veðrun

Weather map

Veðurkort

Weather observation

Veðurathugun

Weather observer

Veðurathugunarmaður, veðurvörður

Weather report

Veðurskeyti, veðurfregnir

Weather satellite

Veðurtungl

Weather station

Veðurstöð, veðurathugunarstöð

Wedge

Hæðarhryggur, hryggur. Sjá ridge

Westerlies

Vestanvindar; vestanvindabelti

Wet-adiabetic lapse rate

Votinnrænn hitafallandi (með hæð)

Wet-bulb temperature

Votahiti. Sjá psychrometer

Whiteout

Hvítblinda

Wind

Vindur

Wind-borne

Sem berst með vindi, vindborinn

Wind chill

Vindkæling

Wind direction

Vindátt, vindstaða

Wind force

Veðurhæð (í vindstigum). Sjá Beaufort scale

Wind rose

Vindrós (línurit sem sýnir tíðleika vindátta)

Wind shear

Vindbreyting (með hæð eða í aðra stefnu)

Wind speed

Vindhraði

Windsock

Vindpoki

Windstorm

Hvassviðri (einkum þurrt)

Wind vane

Vindhani